उत्तर अमेरिका
परिचय
उत्तर अमेरिका, अमेरिकी
महादेशहरू मध्ये उत्तरतर्फ रहेको महादेश हो। यो पृथ्वीको उत्तरी गोलार्ध र झण्डै
पूर्णरूपले पश्चिमी गोलार्धमा पर्दछ। यो महादेशको उत्तरतर्फ आर्कटिक महासागर,
पूर्वमा उत्तरी आन्ध्र महासागर, दक्षिणपूर्वमा
क्यारिबियन सागर र पश्चिममा उत्तरी प्रशान्त महासागर रहेका छन्। त्यसैगरी दक्षिण
अमेरिका भने दक्षिणपूर्वमा पर्दछ। यस महादेशले करीब २४,७०९,००० वर्ग कि. मि.को क्षेत्रफल ओगटेको छ, जुन
पृथ्वीको ४.८ प्रतिशत क्षेत्र (जमीन र पानी लगायत) र १६.५ प्रतिशत भू-भाग हो। सन्
२००८ जुलाईको तथ्याङ्क अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या करीब ५२.९ करोड थियो। यो महादेश
क्षेत्रफलको आधारमा एसिया र अफ्रिकापछिको ठूलो महादेश हो भने जनसङ्ख्याको आधारमा
एसिया, अफ्रिका र युरोपपछि पर्दछ। उत्तर अमेरिकी महादेशलाई
नयाँ संसार भनेर पनि चिनिन्छ । भूपरिवेष्ठित राष्ट्र नभएको यो महादेशको छोटो परिचय
यसप्रकार छः
अवस्थीती
चार दिशाः–आप्रसुपा
विशेषताहरु
विविध जानकारी
उत्तर
अमेरिकाका विकसित राष्ट्र क्यानाडा र अमेरिका हुन् । यहाँ अतुलनीय पूर्वाधारको
विकास भएको छ । कृषि कार्यमा मानिसको संलग्नता भए पनि कृषिमा आत्मनिर्भर रहेका छन्
। यी राष्ट्रहरू अधिक प्रतिव्यक्ति आय भएका मुलुकमा पर्दछन् । यो निकै विकसित
महादेश हो र संसारका मानिसको गन्तव्यका रूपमा समेत रहेको छ। यहाँ दक्ष जनशक्तिको
उपलब्धता र स्रोतसाधनको अधिकतम परिचालन भएकाले आर्थिक अवस्था निकै मजबुत रहेको छ।
सप्ताहको अन्तमा साङ्गीतिक उत्सव, पारिवारिक जमघट र विभिन्न
भ्रमण गरी बिदा मनाउने गर्छन् ।
अमेरिकाको
क्यालिफोर्निया क्षेत्रमा हिउँदमा र दक्षिण पूर्वी क्षेत्रमा ग्रीष्ममा पानी पर्छ
। एउटै देशमा पनि यस्तो भिन्नता हुनुका कारण निम्न छन् :-
> अमेरिकाको दक्षिण पूर्वी क्षेत्र समशीतोष्ण
मौसमी हावापानीको क्षेत्रमा पर्छ । यस हावापानीको क्षेत्रमा सामुद्रिक मनसुनद्वारा
ग्रीष्ममा वर्षा गराउँछ ।
> अमेरिकाको क्यालिफोर्निया क्षेत्र भूमध्य
सागरीय हावापानीको क्षेत्रमा पर्छ। यहाँ हिउँदमा समुद्री सतह भई आउने बाफिलो
वायुले वर्षा गराउँछ ।
उत्तर अमेरिकाको उत्तरी क्यानाडा ध्रुवीय
शीत मण्डलमा पर्दछ। यस क्षेत्रमा सधैँ चिसो भइरहन्छ । यस क्षेत्रमा बसोबास गर्ने
बासिन्दाले हिउँभालु र सिल माछाको सिकार गर्नु, फिरन्ते जीवन
बिताउनु, सिकार गर्नु, कन्दमूल खोज्नु,
अस्थायी बसोबास गर्नु जस्ता सामाजिक रहनसहन हुन्छ र त्यहाँ घना
कोणधारी जङ्गल पाइन्छ । यसलाई टाइगा भनिन्छ ।
उत्तर अमेरिकाका पूर्वी क्षेत्रमा पश्चिमी क्षेत्रभन्दा ठुला
सहरहरू विकास भएका छन् । यसको कारणमा कई कारणहरू हुन सक्छन्:-
ऐतिहासिक राजनीतिक
केन्द्रः पश्चिमी क्षेत्रलाई उत्तर अमेरिकाका ऐतिहासिक
राजनीतिक केन्द्रहरूले ठिक ठिक पठाएको छ । यसले पश्चिमी क्षेत्रलाई अधिक सत्यापित,
विकसित र आकर्षक बनाएको छ। वाणिज्यिक केन्द्र: पश्चिमी क्षेत्रलाई
वाणिज्यिक केन्द्रहरुले प्रभावित गरेको छ। यसको कारणले उत्पादन, विपणन र वाणिज्यिक गतिविधिहरुलाई आकर्षक बनाएको छ ।
प्रविधि र अनुसन्धानका
केन्द्रः पश्चिमी क्षेत्रले विज्ञान, प्रविधि र अनुसन्धानमा महत्वपूर्ण केन्द्रहरू बनाएको छ । उत्तर अमेरिकाका
उच्च शिक्षा संस्थाहरु, अनुसन्धान केन्द्रहरू र प्रविधि
उद्योगहरू पश्चिमी क्षेत्रमा अवस्थित छन् ।
पर्यटन आकर्षणः पश्चिमी क्षेत्रले पर्यटनमा ठूलो आकर्षण रखेको छ। राष्ट्रिय निकुञ्ज,
प्राकृतिक सुन्दरता, ऐतिहासिक स्थलहरू,
बिग शहरहरू, खेलकुद क्षेत्र आदि पश्चिमी
क्षेत्रको पर्यटन आकर्षणमा योगदान गर्दछ ।
अर्थव्यवस्थाः पश्चिमी
क्षेत्रले आर्थिक विकासका क्षेत्रहरुमा प्रमुख भूमिका निभाएको छ । वित्तीय सेवाहरू,
वित्तीय बाजार, उद्योग, वित्तीय
सेवा संस्थाहरु, वाणिज्यिक कम्पनीहरू, अर्थव्यवस्थाका
मुख्य केन्द्रहरू पश्चिमी क्षेत्रमा अवस्थित छन् । यी सब कारणहरूले पश्चिमी
क्षेत्रलाई उत्तर अमेरिकाका पूर्वी क्षेत्रभन्दा ठुलो सहरहरूको विकास गराएको छ ।
Leave Your Comment